Je hebt je droomhuis gevonden, maar in het asbestattest staat dat het dak asbest bevat. Moet je dan afhaken? Zeker niet. Met de juiste informatie kan je de situatie goed inschatten, de kost meenemen in je budget en de renovatie slim plannen.
Het asbestattest: je belangrijkste document
Sinds 23 november 2022 moet de verkoper een asbestattest voorleggen bij de verkoop van een woning in Vlaanderen die vóór 2001 gebouwd is. Je krijgt het attest uiterlijk bij het tekenen van de compromis, maar vraag het liefst al op voor je een bod uitbrengt. Zo weet je op voorhand waar je aan toe bent.
Het attest wordt opgemaakt door een gecertificeerde asbestdeskundige en afgeleverd door de OVAM. Het vermeldt welke asbesthoudende materialen er in en rond de woning aanwezig zijn, waar ze zitten en in welke staat ze zijn. Op basis daarvan krijgt de woning ook een conclusie: asbestveilig of niet asbestveilig.
Let wel: ook als je niet verkoopt, moet tegen 2032 elke eigenaar van een gebouw van vóór 2001 een asbestattest hebben. Meer achtergrond vind je in de Vlaamse regels rond asbest.
Hoe lees je het attest voor het dak?
Kijk in het attest vooral naar twee zaken bij de dakbedekking:
• Het type asbest: de meeste asbestdaken zijn gemaakt van asbestcement. Dat is hechtgebonden asbest: de vezels zitten vast in het materiaal en komen niet zomaar vrij zolang het intact is.
• De staat van het materiaal: is het dak in goede staat, of is het verweerd, gebarsten of beschadigd? Verweerd asbestcement wordt na verloop van tijd poreus en kan vezels loslaten, bijvoorbeeld door regen, wind of mosgroei.
Een asbestdak in goede staat vormt dus niet meteen een acuut gevaar. Een verweerd dak verdient wel snel aandacht, en hoort sowieso hoog op je renovatielijst.
Moet je het asbestdak meteen laten verwijderen?
Vandaag ben je als particuliere eigenaar niet wettelijk verplicht om een asbestdak op een vaste datum te verwijderen. Vlaanderen streeft er wel naar om tegen 2034 de risicovolle asbesttoepassingen, zoals verweerde asbestcementdaken, te laten verdwijnen, en tegen 2040 asbestveilig te zijn. De overheid heeft aangekondigd extra maatregelen te nemen als dat niet snel genoeg gaat.
In de praktijk zijn er ook nu al momenten waarop je er niet omheen kan:
• Bij renovatiewerken: asbest dat door de werken eenvoudig bereikbaar wordt, moet je laten verwijderen. Pak je het dak aan, dan gaat het asbest er dus ook af.
• Bij zonnepanelen: je mag geen nieuwe constructies, zoals zonnepanelen, op een asbestdak plaatsen. Wil je panelen, dan moet het dak eerst vervangen worden.
• Bij onderhoud: een asbestdak reinigen of ontmossen is niet toegelaten, omdat daarbij vezels kunnen vrijkomen.
Neem de kost mee in je aankoop
Een asbestdak is een goed argument in de onderhandelingen. Laat nog voor je een bod doet een of meer offertes opmaken voor het verwijderen en vernieuwen van het dak. Met concrete cijfers sta je sterker tegenover de verkoper, en vermijd je dat de renovatie later je budget opblaast.
Denk daarbij verder dan alleen de verwijdering. Na het wegnemen van de asbestplaten of -leien moet er een nieuwe dakbedekking komen, vaak met een nieuw onderdak en isolatie. Ook de staat van het dakgebinte speelt mee in de prijs.
Koop je een woning met een slecht EPC-label, dan geldt in Vlaanderen bovendien een renovatieverplichting: binnen vijf jaar na aankoop moet je de energieprestatie verbeteren. Een dakrenovatie met degelijke isolatie is daarvoor vaak een van de meest effectieve stappen. Het asbestdak vervangen en tegelijk isoleren slaat dus twee vliegen in één klap.
Zelf doen of een specialist inschakelen?
Particulieren mogen in bepaalde gevallen kleine hoeveelheden hechtgebonden asbest zelf verwijderen, mits ze de voorgeschreven veiligheidsregels volgen. Bij een volledig dak is dat geen goed idee. Je werkt op hoogte met breekbare platen, je moet voorkomen dat het materiaal breekt of verpulvert, en het asbestafval moet correct verpakt en afgevoerd worden.
Daarom kies je beter voor een firma die de volledige sanering en de nieuwe dakopbouw in één keer verzorgt. Zo kan je je asbestdak veilig laten verwijderen volgens alle regels, en ben je zeker dat het nieuwe dak meteen goed geïsoleerd en waterdicht is. Na de werken laat je het asbestattest bijwerken, zodat duidelijk is dat het dak asbestvrij is. Dat is ook een pluspunt wanneer je de woning later zelf verkoopt.
Stappenplan voor kopers
1. Vraag het asbestattest op voor je een bod uitbrengt, en lees vooral het deel over het dak.
2. Laat een of meer offertes opmaken voor het verwijderen en vernieuwen van het dak, inclusief isolatie.
3. Gebruik die offertes in je onderhandeling over de prijs.
4. Plan de dakrenovatie samen met andere werken, zoals isolatie en eventueel zonnepanelen.
5. Bekijk welke premies en fiscale voordelen er gelden op het moment van je werken.
6. Laat na de werken het asbestattest bijwerken.